Ο καρκίνος αποτελεί τα τελευταία χρόνια τη βασική αιτία θανάτου τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες ηλικίας κάτω των 65 ετών στην Ε.Ε. Την πρώτη θέση σε θανάτους από όλες τις αιτίες καταλαμβάνει ο καρκίνος και στην Ελλάδα.12,7 εκατομμύρια ανθρώπων παγκοσμίως εκδηλώνουν καρκίνο κάθε χρόνο. 1,5 εκατομμύριο πάσχουν από οστικές μεταστάσεις.

 Ο πόνος στους καρκινοπαθείς αποτελεί ένα σημαντικό αλλά  υποθεραπευόμενο πρόβλημα, δύσκολος στην αντιμετώπιση, ετερογενής στη φύση και τη σοβαρότητα, διαφορετικός στα διάφορα στάδια της νόσου και στην εξέλιξη της θεραπείας. Είναι οξύς, χρόνιος, αλγαισθητικός, νευροπαθητικός ή και μικτός σε διάφορα ποσοστά. Σχετίζεται  άμεσα με την καρκινογένεση στο 60-90%, έμμεσα στο 5-20%, με τη θεραπεία στο 10-20% και σε 3-10% συνυπάρχει ανεξάρτητα του όγκου(π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα).

Οι καρκινοπαθείς ασθενείς φοβούνται περισσότερο να πεθάνουν με πόνο παρά να πεθάνουν.

Η διαχείρηση του πόνου στον καρκινοπαθή στηρίζεται στην εκτίμηση των στοιχείων του πόνου, της αιτίας και του μηχανισμού προκειμένου στον καθορισμό του καταλληλότερου σχήματος, της σωστής τιτλοποίησής του, της οδού χορήγησης ανάλογα με τις ανάγκες , τις συνήθειες και προτιμήσεις κάθε ασθενούς και υπόκειται σε συνεχή επανεκτίμηση, εναλλαγή η αντικατάσταση φαρμάκων ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης του όγκου  αλλά και της θεραπείας.

Ο καρκίνος στην περιφέρεια προκαλεί πόνο από βλάβη λόγω οξέωσης ιστών και νεύρων ενώ η κεντρική ευαισθητοποίηση του Νευρικού συστήματος εμφανίζεται με το χρόνο με μειωμένο ουδό (αυξημένη ευαισθησία) σε περιφερικά ερεθίσματα, αύξηση των ορίων του πεδίου αντίληψης(περιοχής που πονάει) και αυξημένη αυτόματη ( χωρίς ερέθισμα) δραστηριότητα.

Κάθε θεραπευτικό σχήμα αντιμετώπισης του καρκίνου συνοδεύεται από παρενέργειες μεταξύ των οποίων και πόνο. Η χημειοθεραπεία προκαλεί περιφερική νευροπάθεια αλλά και κεντρική νευροτοξικότητα (με συμπτώματα όπως η μείωση της ισορροπίας που αυξάνει τις πτώσεις και τη νοσηρότητα στους θεραπευμένους καρκινοπαθείς!) σε ποσοστό 10-100% ανάλογα με το είδος της χημειοθεραπείας, την ηλικία του ασθενούς, τη διάρκεια θεραπείας και την προϋπάρχουσα νευροπάθεια, επηρεάζοντας την ποιότητα της ζωής.

Η πρόληψη του πόνου που προκαλούν τα θεραπευτικά σχήματα είναι πολύ σημαντική όπως και η στη συνεχεία αντιμετώπισή του μετά το τέλος της, προκειμένου στη διατήρηση του επιπέδου ποιότητας ζωής του καρκινοπαθούς. Η έγκαιρη παραπομπή σε ειδικούς ιατρούς πόνου και το αντίστοιχα κέντρα βοηθά στη βέλτιστη αντιμετώπιση, λόγω της εξειδικευμένης κατάρτισης και εμπειρίας τους.

Οι παρεμβατικές τεχνικές παρότι μπορούν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση του καρκινικού πόνου και μάλιστα σε περιπτώσεις που τα φαρμακευτικά σχήματα αδυνατούν να ελέγξουν επαρκώς τον πόνο, φαίνεται από τις δημοσιευμένες μελέτες να υποχρησιμοποιούνται, σε μεγάλο βαθμό επειδή η παραπομπή του ασθενούς σε ειδικό ιατρό πόνου (αναισθησιολόγο, αλγολόγο) καθυστερεί πολύ. Συνεχόμενες εγχύσεις ( υποδόριες, επισκληρίδιες, ενδοραχιαίες, κ.λ.) και νευρικοί αποκλεισμοί περιφερικοί ή αυτόνομοι (επαναλαμβανόμενοι, συνεχείς, νευρολυτικοί) ανάλογα με την εμπειρία του εκάστοτε αλγολόγου δίνουν αποτελέσματα σε όλα τα στάδια της νόσου και της θεραπείας.

Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενοι αποκλεισμοί είναι οι παρασπονδυλικοί, οι αποκλεισμοί του βραχιονίου πλέγματος και οι αποκλεισμοί μεσοπλεύριων νεύρων. Οι συμπαθητικοί αποκλεισμοί όπως ο αποκλεισμός των σπλαγχνικών νεύρων, του κοιλιακού πλέγματος, του υπογάστριου πλέγματος αποτελούν βάσει μελετών μια χρήσιμη και αποτελεσματική παρέμβαση σε καρκινικό πόνο. Η μείωση του πόνου αλλά και της ποσότητας των οποιοειδών φαρμάκων σαν αποτέλεσμα των αποκλεισμών σε περιπτώσεις αθεράπευτου καρκινικού πόνου τους καταδεικνύουν ως πρόσφορη λύση που υποχρησιμοποιείται, πιθανότατα λόγω του μικρού ποσοστού, μόλις 3-4%, των ασθενών με καρκίνο όπου ο πόνος θεραπεύεται από ειδικό αλγολόγο, ο οποίος θα πρέπει να είναι και εκπαιδευμένος στις παρεμβατικές τεχνικές.

Στατιστικά 80% των ασθενών με καρκίνο βιώνουν πόνο που στο 50% δεν ελέγχεται αποτελεσματικά με την φαρμακοθεραπεία ενώ 25% των ασθενών αυτών πεθαίνουν με πόνο.

Όταν ο πόνος ελεγχθεί επαρκώς από τον ειδικό αλγολόγο με τον καταλληλότερο συνδυασμό όλων  των  παραπάνω Συμπληρωματικές θεραπείες όπως η χειροπρακτική, η φυσιοθεραπεία, ο βελονισμός κ.λ. βοηθούν βελτιώνοντας την ψυχολογία, μειώνοντας τα επίπεδα άγχους, βελτιώνοντας τον ύπνο και κινητοποιώντας τον πάσχοντα.