Η επισκληρίδιος έγχυση στεροειδούς (epidural steroid injection, ESI) είναι μια επεμβατική θεραπεία που χρησιμοποιείται κυρίως για πόνο που προέρχεται από ερεθισμό ή φλεγμονή νευρικών ριζών στη σπονδυλική στήλη. Δεν «διορθώνει» τη βασική αιτία (π.χ. κήλη δίσκου), αλλά μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και να ανακουφίσει τον πόνο ώστε να διευκολυνθεί η αποκατάσταση.

Κύριες ενδείξεις

Χρησιμοποιείται κυρίως για:

• Οσφυαλγία με ισχιαλγία (πόνος που ακτινοβολεί στο πόδι)
• Αυχεναλγία με βραχιαλγία (πόνος που ακτινοβολεί στο χέρι)
• Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου
• Σπονδυλική στένωση
• Ριζοπάθεια από εκφυλιστικές αλλοιώσεις
• Πόνο μετά από χειρουργείο σπονδυλικής στήλης (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

Συνήθως έχει καλύτερα αποτελέσματα όταν υπάρχει:

• σαφής ριζιτικός πόνος («νευρικός» πόνος),
• εύρημα σε μαγνητική τομογραφία που ταιριάζει με τα συμπτώματα,
• σχετικά πρόσφατη έναρξη συμπτωμάτων.

Δεν είναι τόσο αποτελεσματική για:

• μη ειδική χρόνια οσφυαλγία χωρίς νευρική πίεση,
• καθαρά μυϊκό πόνο,
• γενικευμένο χρόνιο πόνο.

Πόσο αποτελεσματική είναι;

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την αιτία του πόνου.

Για κήλη δίσκου / οξεία ριζοπάθεια

Οι καλύτερες ενδείξεις αποτελεσματικότητας αφορούν την ισχιαλγία από κήλη δίσκου:

• πολλοί ασθενείς έχουν σημαντική μείωση πόνου για εβδομάδες έως μήνες,
• μπορεί να καθυστερήσει ή να αποφευχθεί χειρουργείο σε ορισμένους,
• η βελτίωση είναι κυρίως βραχυπρόθεσμη έως μεσοπρόθεσμη.

Για σπονδυλική στένωση

Τα αποτελέσματα είναι συνήθως πιο μέτρια:

• μπορεί να βοηθήσει προσωρινά,
• η διάρκεια ανακούφισης συχνά είναι μικρότερη.

Για χρόνια μη ειδική οσφυαλγία

Τα δεδομένα είναι πιο αδύναμα:

• συχνά το όφελος είναι περιορισμένο ή παροδικό.

Τι λένε οι μελέτες;

Οι περισσότερες συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι:

• υπάρχει μέτρια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση του ριζιτικού πόνου,
• η μακροπρόθεσμη υπεροχή (>6–12 μήνες) είναι λιγότερο σαφής,
• η λειτουργικότητα συχνά βελτιώνεται μαζί με τον πόνο, αλλά όχι πάντα δραματικά.

Η θεραπεία συνήθως αποδίδει καλύτερα όταν συνδυάζεται με:

• φυσικοθεραπεία,
• άσκηση,
• απώλεια βάρους όπου χρειάζεται,
• τροποποίηση δραστηριοτήτων.

Πόσο διαρκεί το αποτέλεσμα;

Μεγάλη μεταβλητότητα:

• λίγες ημέρες έως λίγους μήνες,
• μερικοί ασθενείς δεν έχουν ουσιαστικό όφελος,
• άλλοι έχουν σημαντική ανακούφιση για μεγάλο διάστημα.

Συχνά γίνονται:

• 1–3 εγχύσεις συνολικά,
• όχι επαναλαμβανόμενα χωρίς σαφές όφελος.

Κίνδυνοι και παρενέργειες

Οι περισσότερες επιπλοκές είναι ήπιες και παροδικές:

• προσωρινή αύξηση πόνου,
• πονοκέφαλος,
• μούδιασμα,
• έξαψη,
• αυξημένο σάκχαρο.

Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές:

• λοίμωξη,
• αιμάτωμα,
• νευρική βλάβη,
• αγγειακό επεισόδιο,
• παράλυση.  

Γι’ αυτό συνήθως:

• αποφεύγονται πολλές επαναλήψεις,
• χρησιμοποιείται ακτινοσκοπική ή υπερηχογραφική καθοδήγηση,
• και γίνεται προσεκτική επιλογή ασθενών.

Συνολικά

Η επισκληρίδιος έγχυση στεροειδούς:

• έχει τη μεγαλύτερη αξία σε ισχιαλγία/ριζοπάθεια από δισκοκήλη ή στένωση, ιδιαίτερα για βραχυπρόθεσμη ανακούφιση,
• αλλά δεν θεωρείται θεραπεία με σταθερό μακροχρόνιο αποτέλεσμα για τον χρόνιο πόνο μέσης γενικά.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται πολύ από:

• τη σωστή διάγνωση,
• το αν υπάρχει πραγματική φλεγμονή νευρικής ρίζας,
• τη διάρκεια των συμπτωμάτων,
• και τη συνολική αποκατάσταση (άσκηση, φυσικοθεραπεία, εργονομία κ.λπ.)